Hızlı Satranç ve Yıldırım ELO Listeleri. Yeni bir çağa mı giriyoruz?

 

FIDE tarihinde ilk kez ELO listeleri üç ayrı kategoride yayınlandı. 

Atletizmden örnek alırsak, klasik satranç (ağır parti), artık maratona benzetilebilir, ya da uzun mesafe koşusu da diyebiliriz. Hızlı Satranç ise orta mesafe koşusu gibi düşünülebilir. Yıldırım kuşkusuz  kısa mesafa ya da sürat koşusu oluyor. Yıldırıma ilişkin halen bazı tartışmalar olsa da, Hızlı Satranç uzun süredir ELO puanlamasına tabii olabilirdi ve bugüne kalması da aslında uzun bir gecikme oldu. Ama öyle ya da böyle şu anda doğru olan yapılmış oldu.   

Alexey Dreev - İkinci bahar!

Şimdi, gelin birlikte sayılar ne diyor ona bakalım. Hızlı satrançta yer alan ilk 100 sporcunun arasında süprizler ve ilginç isimler var. İlk dört isim, geleneksel sıralamayla aşağı yukarı aynı olsa da beşinci sırada yer alan Avrupa Şampiyonu yerini hemen farkettiriyor. Son demeçlerinde, Dreev inancını dile getirdi: 'Hızlı satranç, bir kişinin satranç yeteneği ve bilgisini en iyi gösterebileceği yerdir'. Bu yeni baharında, Alexey, kenddisine eski enerjisini yeniden gösterebileceği bir alan buldu diyebiliriz. 

RAPID (Hızlı Satranç)

"Belki hatalı olabilirim, ama satranç turnuvalarının düzenlenmesinde yeni bir formül için kesinlikle oy kullanabilirim. Eğer bir uzun oyun yerine, 15 saniye artırmalı süreyle dört kısa oyun oynanırsa; sporcular daha az yorulacak ve izleyiciler daha çok zevk alacak". (David Bronstein,  "David and Goliath" adlı kitabında) 

Klasik satrançta önemli yerlerde bulunan; Kramnik, Caruana, Polgar ve bazı diğer sporcular, henüz bu zaman kontrolünde oynamadıkları için sıralamada yer almıyorlar. Bu kötü niyetin yakın zamanda doğruya döneceğine inanıyoruz. 

Dünya Satrancı, sabırsızlıkla Vladimir Borisovich'i bekliyor...

Hızlı satrançta ilk yüze girmek için ELO puanının ne kadar düşük olduğu çok dikkat çekici.  2630 ELO puanıi klasik satrançta ilk yüze yaklaşamıyor. Bunun nedeni, henüz yeteri kadar hızlı satranç turnuvalarının düzenlenmemesinden geliyor. 

Seyirciler her zaman, yeni isimlerin sıralamada yukarı tırmanmasına büyük ilgi duyarlar. Hızlı satranç bu açıdan oluşan talebi kesinlikle karşılıyor. Tabiri caizse, bazı  'Bilinmeyenler' ilk yüzde kendilerini gösterdiler: Grant Melkumian (Ermenistan, 48nci), Gregorcz Gadxhievsky (Polanya, 68nci), Adam Tukhaev (Ukrayna, 91nc), Amin Baseem (Egypt, 96ncı), bu yeni isimlerden bazıları. Bir de kuşkusuz 83ncü sırada yer alan IM Anton Demchenko (Rusya) var. 

Yıldırım listeleri de göz önüne alındığında, yakın sürede, Dünya Şampiyonalarında durum daha da ilginç hale gelecek kuşkusuz. Tüm bunların ne zaman olacağı henüz belli değil. Dünya Şampiyonalarına kalifikasyon için gerekli kriterler de henüz çok net değil. Ama hızlı satranç ve yıldırım turnuvalarının önümüzdeki süreçte eskisine göre çok daha popüler olacağı çok kesin. 

 

BLITZ (YILDIRIM)

Hızlı Satrançla ilgili söylediğimiz herşey yıldırım için de geçerli, bu nedenle tekrara girmek istemiyoruz, ama yıldırım listesindeki önemli noktalara dikkatinizi çekiyoruz: 

"...ve Karpov'un bir söyleşisinde; yıldırımda, Chepukaitis'in dünya şampiyonu olabileceğini söylediğini okuduğumda çok şaşırmıştım. Ama, bu önermeyle ilgili bir hata göremiyorum". (David Bronstein, 'David and Goliath') 

Fakat, bizce, David Ionovich'in öngördüğü, yıldırımın küresel tanınma kazanacağı bu günü biraz daha beklememiz gerekiyor diye düşünüyoruz. Tıpkı hızlı satrançta olduğu gibi, yıldırımda da; üst sıraların, klasik satrancın yıldızları tarafından işgal edildiğini görüyoruz. Belki de bu, halen yıldırrım turnuvalarına karşı temel karşı çıkışın en önemli nedeni olabilir. Ama bu listede de önemli süprizlerin olduğunun altını çizmek lazım. Dimitry Anrdeikin'in ikinci sırada olması önemli bir süpriz. Belki de, 'Karların Kralı' Magnus Carlsen'in dördüncü sırada olması daha büyük süprizdir. Bana göre, son hızlı ve yıldırım dünya şampiyonalarında, Magnus'un formunda olmaması bunun en büyük nedeni, ama şimdilik!

 

 

Yıldırımın erkek işi olduğunu düşünenler, Anna Muzychuk'un, 86ncı sırada olduğuna dikkat etsinler. Bunun kadınların dünya sıralamasında yerlerinin daha iyi olacağına dair bir mesaj olduğunu düşünüyoruz. Polgar ve Yifan Hou (2560), Koneru (2558) puanla ilk listede yer alıyorlar. 

 

 

Sonuç olarak, atletizm benzetmesine tekrar dönüyoruz. Hiç kimse, kısa mesafe ve maraton koşucularını karşılaştırmaya kalkmayacaktır. Hele sürelerini ve rekorlarını asla! Bence yeni unvanlara ihtiyacmız var.

Metin: Sergey Kim